Personeel psychiatrie doet zelden aangifte van geweld
Personeelsleden in de intramurale psychiatrie kregen de afgelopen vijf jaar regelmatig te maken met fysiek geweld dat veroorzaakt wordt door patiënten. De helft van de incidenten leidt tot lichamelijk of psychisch letsel. Meestal volgt er geen melding bij de politie.
Gedurende de zomermaanden van 2011 vulden 1534 medewerkers van psychiatrische ziekenhuizen een online vragenlijst in over ervaringen met fysiek geweld tijdens het werk. Deelnemers waren verpleegkundigen, groepsbegeleiders, artsen en therapeuten. Een derde was man, tweederde vrouw. Het onderzoek is uitgevoerd door rechtenfaculteit van de VU in Amsterdam.
Lichamelijke gevolgen
Er werd niet alleen gevraagd naar het aantal geweldsincidenten dat medewerkers meemaakten, maar ook naar de lichamelijke en psychische gevolgen en de reden om al dan niet aangifte of melding te doen bij de politie.
Slaan, schoppen en stompen
Van de 1534 deelnemers aan het onderzoek, waren er 1025 (67 procent) de afgelopen vijf jaar een of meer keer slachtoffer van geweld of brandstichting veroorzaakt door een patiënt. In 411 gevallen was er sprake van een poging tot slaan, gooien of steken. 1580 keer kwam het tot daadwerkelijk geweld. In een derde van de gevallen betrof het slaan, schoppen en stompen. Ook zeer ernstige voorvallen worden gemeld. Bijvoorbeeld poging tot wurging (91 keer). gijzelen of opsluiten (28 keer) of steken met een scherp voorwerp (11 keer).
Angst-en paniekklachten
In de helft van de gemelde incidenten is er geen sprake van letsel. Van de andere helft heeft ruim tweederde van de slachtoffers fysieke klachten, zoals blauwe plekken, rug- en nekletsel of bijtwonden. Psychische klachten komen bij ruim een kwart van de slachtoffers voor. Vooral angst, paniek en slapeloosheid. Een op de zeven slachtoffers heeft meer dan een maand nodig om te herstellen of heeft blijvend letsel.
Geen aangifte
Van de 2648 gemelde incidenten wordt in 1853 van de gevallen geen aangifte of melding gedaan bij de politie. In 699 van de gevallen gebeurt dat wel. De onderzoekers concluderen dat het beleid van ggz-instellingen van invloed is op het al dan niet doen van aangifte.
Risico van het vak
Gevraagd naar de reden om geen aangifte te doen, melden slachtoffers dat het incident niet ernstig genoeg was of intern is afgehandeld. Ook wordt genoemd dat geweld ‘het risico van vak’ is en dat het gedrag voortkomt uit het psychiatrische toestandbeeld van de patiënt. Sommige medewerkers worden weerhouden om aangifte te doen omdat dit niet anoniem gedaan kan worden en men bang is voor represailles.
